Մուշեղ Գալշոյան. Անհանգիստ մարդու դիմանկարը

«Գարունի» 1967 թվականի 1-ին համարում հրապարակված Մուշեղ Գալշոյանի ակնարկը՝ Մուշեղ Մանուկյան ստորագրությամբ: Ներկայացված է «Արփա-Սևան կառույցի երիտասարդները» խորագրի ներքո:

Աշխարհի քարտեզի մասին չխոսենք, Հայաստանի քարտեզի վրա էլ փնտրես, չես գտնի Կարմրաշենը: Ու թե Արփա-Սևան թունելի ուղղությունը գծելիս մատիտի ծայրը չքսվեր Մարկոս բիձու տնամերձ հողի ցանկապատին, ոչ Բորիս Սկորիկովը կգտներ Վայոց ձորում խճճված, փոշոտ ճանապարհի կծիկը, ոչ լեռնագործ ինժեներ Ֆելիքս Դոյդոյանը, և ես գուցե այդպես էլ չիմանայի, որ Ազիզբեկովի շրջանում 50-60 ծխանոց մի գյուղ կա, որը դեռ երեք տարի առաջ ծկլկում էր փողոցով անցնող օտարականի ետևից, իսկ հիմա, եթե օրը ցերեկով ինքնաթիռ իջնի սարերից մեկի գլխին՝ աչք չի ճպի, կասի թունելի համար… ատոմային ռումբ է բերել:
— Քեռի, թունել ո՞նց գնամ:
— Ոնց ուզում ես, գնա,— ծառի տակ թափված տերևներն է հավաքում, պատասխանում է, չի նայում:

***
Հագա թունելագործի արտահագուստ, սաղավարտ դրեցի, ուզեցի հայելի լիներ, որ նայեի ինձ՝ ոտից գլուխ, չկար՝ ստվերիս նայեցի, ուզեցի, որ մեր լուսանկարիչ Պողոսը ներկա լիներ…
Տեղամասի պետի տեղակալ Յուրիկ Մկրտչյանի հետ մտա թունել, աչքերս ճպճպացրի, քայլեցի հարյուր քառասունութ մետր, մի քիչ թրջվեցի, մի քիչ վախեցա ու ահագի՜ն զարմացած, արևերես ելա:
Յուրիկի նման սոված «կոտորվում էի»: Պետի տեղակալի հետ նստեցի ինքնաթափի խցիկը, հասա գյուղ, Յուրիկի նման ախորժակով կերա, նրա հետ մտա վագոն-գրասենյակ, ժպտալով ծանոթացա տեղամասի պետ Բագրատ Կիրակոսյանի հետ: Նա կանչել տվեց էլեկտրիկ Կարոյին, գոռաց վրան, ձեռքը խփեց գրասեղանին, կանգնած գոռաց, իսկ Կարոն ժպտաց, ես էլ հետը: Պատուհանից նայեց այն ուղղությամբ, ուր, հավանաբար, մեխանիկ Կիսելը կլիներ, մատը թափ տվեց: Ցուցամատի ահագնացած ստվերը տարուբերվեց պատուհանից դուրս, մթնշաղով լցված հորիզոնում ու մեխվեց սեղանին.
— Ֆերիքս, «նարյադնեըը» բեր, դիր այստեղ: Հերթափոխի վարպետ Ֆելիքս Դոյդոյանը
«նարյադնեըը» դրեց մատնացույց արված տեղը:
— Անցած ամսվա պլան-կատարողականը…
Ես աշխուժացա. սեղմեցի երկաթյա ինքնահոսի կարմիր նշանը: Ֆելիքսի սև հոնքերի տակից քմծիծաղ կաթեց թվերի վրա դրված ցուցամատին ու իմ երկաթյա ինքնահոսի կարմիր ծայրին:
— Ֆելիքս, ընկերը կգիշերի քեզ մոտ:
Նաև դա էր հանձնարարություն՝ հերթափոխի վարպետ Ֆելիքս Դոյդոյանին:

Ու Ֆելիքսի հյուրն եմ:
Նստած ենք սեղանի մոտ. դեմ-ղիմաց: Սեղանի վրա լաքոտ սփռոց կա, հացի չորացած փշրանքներով ափսե, պահածոյի դատարկ, անլվա տուփ, թուղթ, մատիտ, ռուս-գերմաներեն բառարան, չգիտեմ ինչ ու ինչ և աներես մի ճանճ. տեսել է սուփրի անպակաս առատությունը, որոշել է այս ձմռանը չքնել: Ճանճը ես եմ նկատել, Ֆելիքսը՝ չէ: Ահա՝ բզզոցով մտնում է աչքը, իսկ նա քշում է, ինչպես դեմքը պարուրած ծխախոտի ծուխը ու շարունակում: Նկարում է, գծում, որ հասկանամ:
— Չհասկացա:
— Տես, նորից եմ գծում:
Թունելագործություն եմ սովորում, Արփա-Սևանի կոնկրետ օրինակով:
— Բայց գիտե՞ս, որ սոված մնացինք:
Ես գրերն ու գծագրերը քաշում եմ դեմս, ջանում մինչև վերջ հասկանալ, մտածում եմ նաև եղած ֆորմուլները անգիր անելու մասին, որպեսզի քաղաք վերադառնալուց հետո ժուռնալիստ ընկեր-ներիս զարմացնեմ: Խոսք կբացեմ Արփա-Սևանից և թունելագործության մասին ունեցած իմ բոլոր գիտելիքները, շրխկ-շրխկ, իրար հետևից կթափեմ: Կասեմ՝ թունելագործության մեջ այսպիսի օրենք գոյություն ունի՝ պայթեցումից առաջ կազմվում է հորատանցքերի անձնագիր, նշվում հորատանցքերի տեղն ու քանակը, խորությունը: Վերջը, ամեն ինչ տեղը-տեղին: Ինչի՞ է պետք դա: Որպեսզի ուժանակի ազդեցության համաչափություն լինի պայթեցվող մակերեսի վրա, թափվող ապառը հավաքվի կենտրոնում, բարձելու հարմար դիրքով և ստացվի հարթ потолок, то есть, (այդպես էլ կասեմ) հարթ առաստաղ ու պատ: Հետևապես նաև՝ պայթեցման նախանշված ցիկլ: Իսկ Կարմրաշենի տեղամասում անձնագիր, բան, չկա: Հետո, որպես ապարբարձիչ, օգտագործվում է ՊՊՄ-5 մեքենան: Ճիշտ է, «ճարպիկ» մեքենա է, բայց ինչ-որ չափով դարն ապրած արդեն, որովհետև ասպարեզի վրա կա ՊՊՄ-4-ը:
Մի ուրիշ հանգամանք. իջնում ես հորան թե չէ, ընկնում ես տեղատարափի տակ: 192 մետր, քիչ չէ՝ անձրևի տակ, դեռ թունել չհասած թրջվում ես: Չորս, հինգ տարի այդպե՞ս պիտի մնա, հնարավոր չէ՞ մի բան անել: Կա՛ հնարավորություն: Հորանի պատերին ամրացնել երեք ջրորս օղակ և վե՛րջ: Դա նաև մի ուրիշ օգուտ կունենա, գիտեք, չէ՞, հորատման ժամանակ օգտագործվում է նաև ջուր՝ դրսից մղվում, թունել է գալիս, երբեմն էլ կտրվում է (մղիչն է փչացել, չգիտես, թե ինչ է եղել), առիթ դառնում պարապուրդի: Իսկ հորանի պատերից հավաքված ջուրը վայ թե կտրվող չէ. ո՛չ մղիչ կա, ո՛չ Վասյա, ուրեմն՝ թող հավաքվի ու օգտագործվի հորատման նպատակով: Ճիշտ չե՞մ ասում:
Այստեղ Ալբերտը (մեր տղաներից է) էլ չի համբերի. կնճիռները կհավաքի ճակատին, կկանգնի՝ քայլը կիսատ թողած, կասի.
— Դրանք դու որտեղի՞ց գիտես:
— Դե, գիտեմ, էլի:
— Վատ չէ՜… նաև քո ասած այդ ջրակաթերի մեջ պոեզիա կա: Էյնշտեյնը…
Որտեղից-որտեղ եզրեր կբերի, կհասցնի իրար, բայց կողքանց ու հարցական կնայի էլի. «որտեղի՞ց գիտես»: Դե ինչ կա որ, կարելի է ասել նաև, կարևորը իմանալն է. կամ կարդացել եմ, կամ մի տեղից լսել:
— Կարմրաշենի տեղամասում պոլիտեխնիկի լեռնային ֆակուլտետն ավարտած մի ընկեր ունեմ՝ Ֆելիքսը, նա է ասել: Ուզում է հորատման աշխատանքների անձնագիր կազմել բոլոր հերթափոխ-ների համար (այն էլ առանց վարձատրության), ձեռք են թափ տալիս. «Գրքային բաներ ես ա-սում»: Խոսք է բացում ապարբարձիչ նոր մեքենայի, ջրորս օղակների մասին, ժպտում են. «Շատ ես ռոմանտիկ, այ Ֆելիքս, քեզ ինչ ասում են, էն արա»: Ուզում է…
— Ողջո՜ւյն այդ տղային, ես նրա մասին պիտի գրե՜մ, պետք է պահել տղային, նա մեր մա՜րդն է,— հենց տրամվայի գծերի արանքում քայլը կես արած՝ Ալբերտը կկանգնի ու կհայտարարի բարձ-րաձայն:
Վայ, Աբո՜, Աբո…

***
— Ինչո՞ւ ես ծիծաղում:
Ֆելիքսն է շեմին կանգնած: Հաց է բերել, երկու տուփ պահածո, օղի: Հացը՝ փռից, պահածոները՝ Մարտինենց տնից, օղին… Պատահական մի դուռ բացել է. «Օղի չունե՞ք»: Ինչու չէ, դաշտի գյուղերի օղու վարպետները կարմրաշենցիների հետ բարեկամացել են. տիկ ու տակառով օղի են բերում: Բա թողնեն թունելագործները զուրկ մնա՞ն:
Ափսեում եղած հացի փշրանքները Ֆելիքսը խնամքով փաթաթում, դնում է սենյակի անկյունը: Հարևանի հավերի համար է: Ձվերի տերը էլի ինքն ու Ատոմն են: Հարևանուհին կգա, դուռը կծեծի, կասի. «Էս տաս ձուն վերցրեք, շուտ արեք, էն թուլեն գլխի է, ճնճնալով հետևիցս գալիս է»:
Դրամը կդնեն թասի մեջ, կտան հարևանուհուն, ձվերը կխաշեն, կբերեն «թուլին» էլ, կկռվացնեն ձվերը, կուտեն, հետո Ատոմը բանաստեղծություն կգրի հավերի ու «թուլի» մասին:
Խմում ենք և ափսոսում, թե ինչու մինչև Կարմրաշեն հասնելը, էն ճամփաոլորներում, տկի բերա-նը չի բացվել տիրոջից թաքուն: Հետո Ֆելիքսը ափսե է փնտրում: Կա՛, լվացած՝ չկա:
— Է՜,— ձեռքը թափ է տալիս,— մի ամիս չէ՛, երկուսը չէ՛, մի տարի էլ չէ՛, ես՝ այստեղ, կինս ու երեխաս՝ Երևանում, այսպես չի լինի: Ուզում եմ բերել: Կինս տնտեսագետ է, խոստացել են աշխատանքի տեղավորել, գուցե նաև իրենց խոստման տերը լինեն, բայց…
Բայց, ախր, կարևոր մի բան կա, որ կաշկանդում է: Կինը միշտ բարձր է տեսել իրեն, ուժեղ, այնպես է թվում նրան, թե ոչ մի արգելք չի կարող կանգնել ամուսնու ճանապարհին: Չի՛ կարող և վերջ. Ֆելիքսը ուժեղ է, միշտ է ապացուցել: Հանգի՞ստ: Երկուսին գումարել է երկու, ստացել ճշտված մի թիվ ու կանգնել մի կո՞ղմ: Չէ՛: Կռիվ է արել ամբողջ կյանքում՝ տո, փողոցի էն խուլիգաններից սկսած, մինչև գիտահետազոտական ինստիտուտի ճերմակ մազերով մարդու հետ: Եվ քիթն ու պռոշն արյունոտելով, բաց աչքերով գիշերներ լուսացնելով՝ հաղթել է: Ճիշտ ու ճշմարիտ է եղել, ախր: Հիմա էլ է ճիշտ: Ի՞նչ է, լեռնային գործը չի հասկանում, կյանքից կտրված առաջարկություննե՞ր է անում: Չէ՞: Բայց ինչո՞ւ չի ստացվում: Ընդունենք այս հարցը Լյուդմիլան է տալիս: Դե, չի ստացվում, էլի: Եկ այսպես չոր-չոր պատասխանիր, շուռ տուր երեսդ ու՝ քո նկատմամբ անսահման հավատով լցված մարդու աչքերում մնա այն պատվանդանի վրա, ինչ եղել ես: Չե՛ս մնա:
— Է՜,— ձեռքը թափ է տալիս,— չեմ հասկանում, ո՞րն է ճիշտ, զգացմունքայի՞ն լինել, թե՞ անտարբեր: Գուցե վերջի՞նը, որը ինձանից պահանջում են:
Բայց, ախր, սառը, անտարբեր լինել, նշանակում է չտեսնել, արհամարհել մարդուն: Այդ դեպքում դու էլ ես մարդ, և կմտածես, որ մեկն էլ քեզ է արհամարհում: Ծանր զգացում: Չլինել անտարբեր, նշանակում է ունենալ հույս, որ մի ուրիշն էլ քեզ է նկատում, գնահատում է մի քիչ, մի՛ վայրկյան, մի՛ րոպե, կե՛ս ժամ գցում տրամադրությունը, երբ դու ես տխուր: Վա՞տ է: Միայն այս դեպքում կարելի է ապրել:
— Խմենք, հա՞, մի բաժակ էլ: Մինչև հերթափոխի ժամը գա՝ ազդեցությունը կանցնի…
Եթե այդպես է, ուրեմն ինչո՞ւ մարդ պետք է ստիպի իրեն՝ ձեռք բարձրացնել սեփական զգացմունքի վրա, սեփական սունդուկից հարսնաշորը գողանա, տանի շուկա, մուր քսի պատուհանի ապակիներին, որ արևի շողերը չմտնեն ներս, տո չգիտեմ ինչ ու ինչ անի և չգիտեմ հանուն ինչի: Տասը օր է, օրը տաս անգամ հիշում է. հեռախոսով խոսում էր տնեցիների հետ, վերջում երեքամյա աղջիկը կպել էր լսափողին ու չէր պոկվում: «Պա՜»,— ասում է, շարունակությունը շնչելն է՝ կարոտի ծանր շունչ: Իսկ ժամանակը լրացել է: Դնի՞ լսափողը: Սյուզաննայի ականջը լցնի մետաղի չրխկոցո՞վ: Դե եկ ու այդպես արա: Հիմա հեռախոսավարուհիներից մեկը մեջ կընկնի, և կբաժանվեն ինքն ու աղջիկը:
«Սյուզաննա, լսափողը վար դիր, բալիկս»:
«Չէ»:
«Տղա ջան, մի շտապիր, խոսիր, խոսիր»,— փոստի աշխատողն է գիծ մտել, որի մասին պահ առաջ ինչ էր մտածում: Որտեղի՞ց է գալիս մարդու նկատմամբ հավատի պակասը: Թքած, աշխարհի բոլոր մարդիկ կարողանային տեղն ու տեղը հակառակն ապացուցել, ինչպես այդ հեռախոսավարուհին:
«Հինգ րոպե էլ խոսիր, կե՛ս ժամ, մի՛ ժամ էլ խոսիր, չեմ անջատի»,—զգացել է զուգահեռ լարերով գնացող-եկող կարոտը:
Կուզե՞ք հեռախոսավարուհուն մեղադրեք օրինազանցության մեջ: Ինչ կա որ, կարելի է, միայն թե օրենսգիրքը թևատակին դատավոր լինի: Փառք աստծո, ինչքան ասեք կա:
— Չխմե՞նք,— Ֆելիքսի աչքերի մեջ կարգ ու կանոնով չթորված օղու մրուր կա,— Ատոմն այստեղ լիներ, կասեր՝ ընկեր ինժեներ, Իվանը քեզանից ի՞նչ օրինակ կվերցնի… Ոչի՜նչ, այսօր Իվանը ինձ կների, բացվել եմ:
Մի երկու ամիս առաջ հերթափոխի բրիգադիր Բորիս Սկորիկովին թույլատրեց մի 5-6 օրով գնալ տուն՝ Դոնեցկ: Մարդ է, չէ՞ որ կարոտ ունի, այն էլ թունելագործի, բազմապատկված՝ ամեն վայրկյան սաղավարտի շուրջ ֆռռացող վտանգով: Ճանապարհեց, պայմանավորվեց բրիգադի անդամների հետ՝ բացակա չնշանակել Սկորիկովին: Դե, մարդ է, թող տուն գնալ-գալը հանգիստ նստի հոգուն: Թե չէ աշխատավարձի օրը, մեկ էլ տեսար, ընկավ տրամադրությունը, ափսոսաց բացակա օրերի համար: Բրիգադի անդամները ուրախությամբ համաձայնեցին. Բորիսին նշանակել ներկա: Վերադասում իմացան, ժպտացին. «Հա՜, դո՞ւ էլ ես ուզում բերանդ քաղցրացնել, Ֆելիքս, ոչի՜նչ, կամաց-կամաց հասունանում ես…»: Ստիպված՝ նշանակեց բացակա, թող բրիգադի անդամները զարմանան, թող տրտնջան. Բորիս Սկորիկովը թունելից դուրս է եկել, նստել է գնացք, ուրեմն օրենքով պետք է ստանա բացակա: Վե՛րջ:
— Լսիր,— Ֆելիքսի հոնքերի արանքում կնճիռները իրար շալակ են ելել,— վերջապես ե՞րբ ենք վստահելու մարդուն,— այնպես է նայում ինձ, կարծես ես պետք է որոշեմ, թե երբվանի՞ց վստահել մարդուն: Եթե այդպես է. «Հրամայում եմ էգուցվանից…»:— Իսկ դու գիտես, որ հավատալ, վստահել մարդուն, նշանակում է նրան դնել մեծ, շա՜տ մեծ պարտքի տակ,— Ֆելիքսի տաք աչքերը կռիվ են անում ինձ հետ,— ասեմ հիմա…
Երեկ, մյուս օրը իր մոտ էր աշխատում նաև Ժորա Թադևոսյանը (ահագին մտերմացել էին, ափսոս տեղափոխեցին ուրիշ հերթափոխ): Ազատազրկված է: Բուֆետապան է եղել, կերուխումերի սիրահար, բայց երբեք՝ առանց ահ ու դողի ապրող: Դժբախտություն է, երբ մարդ ամբողջ կյանքում անծանոթ է մնում առանց վախի ապրելու զգացմանը: Կարծում եք Ժորան չի՞ կիսում այդ կարիծքը, բայց, դե, վատ է սկսել, մեղքերը կքավի, հետո… տեսնենք: Իսկ ինչո՞ւ հետո, Դոնեցկից Կարմրաշեն հասած, մասնագիտությամբ թունելագործ Սկորիկովի պես ձեռքերում հորատիչ ունեցող մարդը կարող է ատամները սեղմել իրար, հորատիչը դեմ անել ապարին ու քրտինքից ճպպացող աչքերով համարձակ նայել Սկորիկովին, հերթափոխի վարպետին, իրեն ազատազրկման դատապարտած դատավորին: «Պայմանավորվեցի՞նք, Ժորա»:
«Դա այդպես թող լինի, ընկեր Դոյդոյան, բայց ես, այնուամենայնիվ, ազատազրկված եմ, Սկորի-կովը երբ կամենա՝ տուն կգնա, ես չեմ կարող»:
«Կարո՛ղ ես»:
Եվ թույլատրեցի: Գնում-գալիս էր.
«Ինչքա՞ն ժամանակ տուն չես գնացել»:
«Ամսից ավելի»:
«Ինչո՞ւ չես գնում»:
«Չի հարմարվում»:
«Ես ժամանակ կգտնեի, եթե իրավունք ունենայի գնալու: Ոտքով՝ գուցե մի ժամում»:
— Զգալ է պետք. ինձ համար տուն գնալը ցանկություն է, իսկ ազատազրկված մարդու համար՝ տենչանք:
Եվ՝ գնացել ու վերադարձել է ժամանակին, առանց վայրկյան ուշանալու: Վերադարձել է արդուկված շորերով, մաքուր: Տնից գործատեղ գնացող մարդու ինքնավստահ քայլուշարժով:
Իսկ մի քանի օր հետո հերթափոխի վարպետը նկատում է, որ հորատիչը Ժորայի ձեռքերում ան-սովոր ցնցվում է: Ի՞նչ է պատահել:
Հորատողի դեմքը արտակարգ շառագունել է, ատամները՝ չափից ավելի սեղմվել:
«Ի՞նչ է պատահել, Ժորա»:
«Ոչինչ»:
«Ինչպե՞ս թե ոչինչ, դու դողում ես»:
Իսկ նա գիտակցությունը կորցնելու աստիճան ջերմում էր, բայց թաքցնում էր ինձնից: Ինչո՞ւ: Որովհետհ վստահել էի, թողել պարտքի տակ:
Ձեռքը մեկնում է շշին, իսկ շիշն արդեն դատարկ է:

***
Գիշեր է: Որտեղի՞ց գիտես, թե գիշեր է, թունելի գիշերն ու ցերեկը ո՞րն է: Հա՜, հորան իջնելուց առաջ բծախնդրորեն նայեցի ժամացույցիս, կարծես Ֆելիքսի փոխարեն ես էի հերթափոխը աշխատանքի տանում: Գիշերվա տասներկուսն էր: Ֆելիքսի փեշից չեմ պոկվում:
— Անուններն ասա,— գոռում եմ ականջի տակ: Ես իմ ձայնը չեմ լսում, չգիտեմ, Ֆելիքսը լսե՞լ է, թե չէ, գլխով է անում, բայց միայն այդքանը: Քայլում է, ես՝ ետևից: Օդի ռետինե խողովակը պայթել է: Ֆշ՜շ՜շ… Ծաղկի շրշյուն, մեղվի բզզոց օդն էլ զայրույթ ունի, այն էլ ինչպիսի՞: Նախորդ հերթափոխը պայթեցում է կատարել, վագոնիկների ռելսերից մեկի կենտրոնից չորս թիզ ջարդվել, թռել է: Բա՜, երկաթյա ռելսն էլ կարող է ջարդվել: Եռակցող ու չգիտեմ եռանջատող ապարատով չեն կտրել, է՜, ջարդվել է: Ուժե՜ր կան աշխարհում: Հորատիչներից մեկը լռվել, մնացել է ապարի մեջ, ո՛չ ետ, ո՛չ առաջ: Վա՜, ոտքս վրա չեկավ, էն մռայլ դեմքով ռուսը հիմա ինձ հայհոյում է: Է, ո՞րը մռայլ չէ, Ֆելիքսն էլ հետները: Քիչ առաջ այդպես չէր, քիչ առաջ այնտեղ, դրսում, ոչ մեկը այդպես լուրջ ու լրջախոհ, այդպես մռայլ չէր: Երևի ես էլ խստահայաց եմ ու գլխի չեմ: Երևի հանքաշխարհում այդպես պետք է լինի:
Իսկ մեկը փայլեցնում է ատամները, պողպատյա ատամները: (Գուցե նրա լրջությունն էլ այդպես է արտահայտվում): Անմիջապես ճանաչում եմ՝ Վլադիմիր Միխեևն է: Սենյակում Ֆելիքսը նրան այդպես էլ բնութագրեց. «Այսքանից հետո դու կարծում ես ինձ այստեղ կապող քի՞չ բան կա,—և առաջինը՝ ատամների մասին,— Վլադիմիր Միխեևը պողպատյա ատամներով մի այնպիսի հարմոնիկ ժպիտ է նվագում, որ քեֆդ գալիս է: Ազնիվ խոսք, նա արտակարգ ժպիտ ունի: Երբեմն «նարյադները» տալիս եմ, որ ինքը գրի: Ինչո՞ւ եմ տալիս, որովհետև զգում եմ, որ այդ պահին նա ինքն իր մեջ սկսում է բարձրանալ: Գեղեցիկ գրելու ճիգով թվերն ու տառերը քանդակում է: Կա՛մ Լենկա Բեզուգլին: Եթե թունելագործի արձան է պետք քանդակել, որպես նախատիպ կարելի է ընտրել Լենկային: Իսկ Ատո՞մը: Տո, հենց մի հարևանի թուլան… Եվ վերջապես, ես լեռնագործ ինժեներ եմ, իսկ այստեղով Արփա-Սևան թունելը պետք է անցնի»:
Մեկը կոպիտ քաշում է թևիցս, և լամպերի փոշոտված լույսի միջից շեղ նայում. «Փորձանք չես, այ մարդ, հեռու գնա»: Ֆելիքսը նկատում է, ժպտում՝ ջրում ընկերոջ կոպտությունը, բռնում թևս.
— Գնա հանգստացի, հա՜:
Չի ուզում ասել, թե խանգարում ես:
Դուրս եմ գալիս. ականջներիցս թափում թունելի աղմուկը, թունելագործի զգեստները հանում եմ, հագնում իմը, ձեռքերս խոթում գրպանս ու քայլում հանգիստ: Լուսնի պատկերներ եմ որոնում: Մոռացել եմ թունելն էլ, Ֆելիքսին էլ, Սկորիկովի իրարանցումն ու Միխեևի պողպատյա ատամների հարմոնիան: Միայն երբեմն թևիս վրա ցավ եմ զգում… Կոպիտ հրեց:
Մեկ լուսինը ինձ թվում է որպես երդիկ, մեկ՝ ջրաղացքար, որ մորս ուզած մա՜նր ալյուրն է թափում, մեկ… Եվ մեկեն, չգիտեմ ինչպես, գլխի եմ ընկնում, որ լուսինն այդքան սպիտակ, ճեփ-ճերմակ, թափանցիկ, բայց ստվեր ունի, այն էլ՝ սև: Այդ գիշերվա և այդ օրվա լուսնի ամենաիրական ընկալումը երևի դա էր:

Մեկնաբանություն

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով