Ավագ Եփրեմյան. Բանաստեղծություններ

«Գարուն», 1987, 6

ՄԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐՋԸ

Դասականության կարո՞տն է սա,
Թե՞ մանկությունն է անցնում արդեն,
Բայց հմայում են «բորբ ու անսանձ»
Մեր հոգին կանանց աչքերը թեն:
Նայում ենք սառը մեր պատերին,
Երբ միայնակ ենք մեր սենյակում,
Եվ ճշմարտությունն այդ պատկերի
Ստույգ գոյություն է նշանակում:—

Կանչում ենք խելառ եղբայրներին,
Քույրիկներին ենք կանչում ոսկե…
Օ, կյանք, մեր հսկա սիրտը ներիր,
Կյանք, մեզ պարգևիր հատու խոսքեր:—
Այս մարդավայել չարչարանքին,
Մենակությանն այս— անզավակ որբ,
Եվ դիմանալու երազանքին
Չե՞նք դիմանալու:— Անսանձ ու բորբ…

Դասականության կարոտն է, թե
Մեր ձայնն է հնչում կորած բակից,
Եվ ղողանջում է երգը թեթև
Արդեն իբրև բախտ ու մեղսակից.
Ու մեզ խեղդում են ձայները հին
Ինչպես վարդերի բույրերը խենթ,
Մենք հավատում ենք կյանք ու մահին,
Հավասարվում ենք բոլորի հետ…

Հարության խորհուրդ մեր աչքերում,
Ու մեր սրտերում— վրիպած սեր,—
Ուրախանում ենք, տխրում, ներում.
Ծաղիկներ կարմի՜ր, ծաղիկներ սև՜…
Ճշմարտությունը բախտ է ու վեճ,
Ու երբ տրվում է կյանքի քամուն,
Մենք չարչարում ենք միմյանց անվերջ,
Ու մանկություն ենք մեզնից քամում:

ԾՆՆԴԱՎԱՅՐ

Չեմ հասցնում բախտ ունենալ,
Եվ արդեն բոլոր կողմերից
Երջանկությունն է սողոսկում` դավի նման—
Հանճարեղ ու հանպատրաստի—
Հոգուս տարածության մեջ
Խելագարվում
Ինքն իր թույնից…

Այդ սրբազան թույնի մարմնի վրա
Ես քանդակել եմ փոքրիկ մի լեռ,—
Որ առօրյա բախտից ինձ պահպանի:—

Փոքրիկ Լեռան ընդդեմ
Այս քաղաքն է շնչում
Եվ իմ սիրտը
Ջղաձիգ:—
Ու պատրաստ…

ՎԱՐԻԱՑԻԱՆԵՐ

Քաղաքներից մեկն է սա— հորիզոն, ծառեր—
Զարմանալի քնքշություն, զարմանալի ցավ,
Գուցե տոն է, գուցե` սեր` թիկնոցներն առեք,
Ապրենք մահը նախորդած, կյանքը մնացյալ…

Քաղաքներից մեկն է սա— անձրևներ բերող
Հիշատակներ կգան դեռ, որ փարվեն ֆոնին,
Մեզ անարվեստ կներեն տխուր աչքերով
Անցորդները անցողիկ` անտարբեր տոնին…

Քաղաքներից մեկն է սա ու չի նահանջի,
Քանի ճչում են խորքից— սերը բախտ առ բախտ
Թիկնոցների մեջ մարեց, և անձրևն անջիղ
Անցորդների դեմքերում ասուպ է առկախ…

Քաղաքներից մեկն է սա— կրկնվող ասուպ—
Եվ թիկնոցները սրտի շողշողում են սև,
Եվ անցորդը երկնքի լույսերն է լսում,
Եվ ճչում է խորքերից խրախճանքը` սեր…

Քաղաքներից մեկն է սա— անանցնող բախտի—
Ջղաձգված դեմքերի աչքերում խաղաղ,—
Կամ անցորդը կգնա, սերը կհաղթի—
Եվ կամ տոնը…— մեր ուսից կախված մի մախաղ…

Քաղաքներից մեկն է սա— ընթացքից հեռու,
Լեռը մառախուղի մեջ— կույր պայծառատես—
Անցորդներին անցողիկ լեռն է ներելու—
Վերջին տոնին— լքելով մեր դեմքերն ու մեզ…

Քաղաքներից մեկն է սա— պարտքը` մեղեդի—
Մի՞թե հանկարծ կցնդի ընկալումը ջինջ,
Անցորդների սրտերով հեռացող գետի
Զղջում ափերը թողած քեզ, նրան ու ինձ…

ՄԵՐ ԴԵՄՔԵՐԸ

Մեր դեմքերը… մշտապես
պատուհանի ետևում,—
առասպելներ են ասես,
որ տևում են դեռ, տևում.

(անկախ երկրի գույներից,
անկախ բախտից առօրյա—
հրավառվում են նորից
ճակատագիր ու ցորյան):

Մեր դեմքերը… նրանք կան—
ցրտահար ու ապակե,
իբրև արցունք հարակա,—
հուշ են դառել, բարակել:

Օ, եղբայրներ սիրահար,
օ, քույրիկներ երգեցիկ,
ո՞ւր են ձեր կամքը` մարմար
և բույրերը կանացի…

Մանկությունն է նվաճել
իբրև զմուռս— ապակի,
և անձրևներ են աճել
դեպի մեր դեմքը, երկիր…

Հանդարտ հոսում են, հոսում
պատուհանի վրայով,
և մենք` մարդ ու անասուն…
հեքիաթներ ենք հմայող…

ՍԵՎԱՄԱՂՁ

Քսանութ տարի: Ոչ մի հայտնի տող:
Երեք կին: Մեկը կիսատ: Ոչ մի սեր:
Լուռ-հավատարիմ: Անխարդախ-անփող:
Սիրած գույներս` սպիտակ ու սև:

Օ, ճիշտ այսպիսի մի փետրվարի
Ով չի հանդիպել— աշակերտի պես,
Որ կանոնները սերտել է թերի
Եվ կամ չի տեսել կանոնի երես:

Անանցյալ քաղաք: Ձգված մանկություն:—
Ահա քեզ ճերմակ և ահա քեզ` սև:
Առնել-ծախելու ոչ մի ցանկություն:
«Եվ ով է հյուսել հեքիաթն այս վսեմ»:

Երազանքներում ի՜նչ ծառա, ի՜նչ տեր,
Ո՞ւմ ենք իշխելու, ո՞ւմ… և չենք գտնում:
Պարտատեր կյանքի սիրուն անընտել—
Թագավորների շարքերն ենք մտնում:—

Ի՜նչ հեշտ է այդպես, հույժ վերևներից
Հրամաններ տալ ցրվել-շարվելու…
Օ, այս անալի հրավերներից
Մի հնար լիներ հրաժարվելու:—

Կես կյանք ու ոչ մի ինքնուրույն անցյալ:
Հավատարմություն: Ընդամենը այդ:
Եվ ճանապարհը— դարձյալ ու դարձյալ—
Կատակի համար դեպի անհունը
Նետած ճաոագայթ:

Մեկնաբանություն

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով