Ահմադ Մահմուդ. Ջրի վրայի տնակը

Նրանց հայացքի առջև մի շինություն էր` բուրգերով, պարիսպներով, դռներով ու… Գույներ, որ մերթ նեղում ու ծակում էին աչքը, մերթ էլ՝ հանդարտ փայլածում: Փայտի սպիտակ գույնը, որ աչքը չէր ծակում, և տեղ-տեղ էլ անգունությունը: Տղամարդը, կինն ու երեխան նստել էին ստվերի տակ, և նրանց հայացքը շինության կողմն էր: Կինը ծամոն էր ծամում` ծնոտը գործի գցած, և տղամարդու շուրթերից անբաժան էր ծխախոտի ծուխը, որ կապույտին տվող ծխաքուլաներով մշուշում էր նրանց հայացքները` ուղղված շինությանը` իր բուրգերով, պարիսպներով, դռներով ու պատուհաններով:
Երեխան աչքերը սևեռել էր տղամարդու և կնոջ ձեռքերին: Տղամարդը խոսում էր ծխախոտը պահած շուրթերի մեջ և խոսելիս թվում էր, թե աղոթք է մրմնջում:
— Կնիկ, այնտեղ նայիր, գետնից մինչև պատուհանի եզրն եմ ասում… Կարծես ուռած լինի:
Կինը, որի ծնոտն անդադար որոճում էր, հաստատեց տղամարդու խոսքերը.
— Այո… մինչև առաջին պատուհանի շրջանակի եզրը… կրաղյուսագույն պատը… գետնից մինչև առաջին պատուհանի եզրն ուռած է:
Տղամարդը նորից խոսեց: Խոսելիս շուրթերից կախված ծխախոտը դողդողում էր, և նրա պարն ուրախություն էր պատճառում երեխային:
— Մինչև առաջին պատուհանի շրջանակի եզրը:
Կինը կրկնեց տղամարդու խոսքերը.
— Մինչև առաջին պատուհանի շրջանակի եզրը։
Տղամարդն ասաց.
— Կնիկ, դու վստահո՞ւմ ես աչքերիդ… Այսինքն` իսկապե՞ս ուռչելու վրա է:
Կինն ասաց.
— Ինչի՞, դու չե՞ս տեսնում: Ինքդ ասացիր:
Տղամարդն ասաց.
— Ուրեմն, իսկապե՞ս փլչում է:
Կինն ասաց.
— Եթե էլի ուռչի, եթե շիթի նման ծայրը բացվի, եթե հիմքերը խարխլվեն… ապա իսկապես կփլչի:
Ծամոնը կպել էր կնոջ քիմքին, և նրա լեզուն հիմա ցրտահարված ու անվտանգ ջրօձի նման պտտվում էր բերանում և լափլիզում քիմքը` ծամոնը պոկելու համար: Ապա ծպպացնելով՝ ավելացրեց.
— Հա, էլի, ոնց որ փլչում է:
Տղամարդը հարցրեց.
— Իսկ որ փլչի՞:
Կինն ասաց.
— Չպիտի թողնենք, որ փլչի:
Տղամարդն ասաց.
— Ես ինչ-որ բան զգում եմ: Բառեր կան, որ սրտիս մեջ կարթ են նետել. մի քանիսն էլ ճանկ են գցել ու կախվել: Սիրտս մի տեսակ ծանրացած է…
Եվ դարձյալ պարեց տղամարդու ծխախոտը. և երեխան, որի հայացքն ուղղվում էր մերթ կնոջ լիապտույտ ծնոտին, մերթ էլ տղամարդու ծխախոտի չընդհատվող ծխի պարին, ծիծաղեց. և… կինն էր, որ հիմա ասում էր.
— Հա՛, հենց դրանք են, որ պիտի սրտիցդ պոկես, որ թեթևանաս:
Պատը գետնից մինչև առաջին պատուհանի եզրը փոր էր գցել: Ճիշտ այն անասունի նման, որ ուռ-չում է և սատկում:
Տղամարդն ասաց.
— Գուցե:
Եվ նրանք թիկունքում ամայի անապատ չկար, ստվեր էր, և ստվերում շուրթերին ցցված ծխախոտի ծխի քուլաների պարն էր:
Կինը հարցրեց.
— Վստահե՞մ աչքերիդ: Հիմա իսկապե՞ս փլչում է:
Տղամարդը հարցրեց.
— Դու ի՞նչ է… աչքեր չունե՞ս:
Կինն ասաց.
— Այո՛, տեսնում եմ: Առաջին պատուհանի եզրից էլ է անցել: Հասել է շրջանակի փորագրությանը:
Տղամարդն ասաց.
— Ճիշտ է:
Կինն ասաց.
— Կուզենայի վստահ լինել: Կուզենայի ասել… երկրորդ պատուհանի եզրին է հասել, և կարծես շինությունը երերում է: Չգիտեմ, գուցե քո ծխախոտի կապտագույն ծխից է:
Նրանց թիկունքում ամայի անապատ չկար: Ստվեր էր: Եվ ծնոտի պտույտի ստվերներն էին: Եվ տղամարդու ծխախոտը, որ նորից պարում էր:
— Մենք միայն ասում ենք:
Ծամոնը պոկվել էր կնոջ քիմքից և հիմա բառերի հետ պտտվում էր բերանի մեջ:
— Ասելն էլ անել է:
Տղամարդն ասաց.
— Դե՛, անենք:
Կինն ասաց.
— Պե՛տք է անենք:
Տղամարդն ասաց.
— Բա ինչո՞ւ չենք անում:
Կրաղյուսի մուգ գույնը ճիրանները տարածելով` վեր էր բարձրացնում, և շինությունն իր բուրգերով ու պարիսպներով, դռներով ու պատուհաններով, որոնք ամուր էին ու պինդ, անսասան նստած էր իր տե-ղում, և տան ներքնահարկը սատկած գոմեշի նման, որին օձը խայթել է ու ողջ թույնը նր մարմնի մեջ դա-տարկելով մինչև ոսկորածուծը՝ թունավորել, տռզել էր:
— Եթե ասե՞նք…
Տղամարդն էր խոսում, և նրա ծխախոտն էր, որ պարում էր, և երեխայի հայացքն էր, որ արդեն հոգնել էր սիգարետի չընդհատվող պարից…
— Եթե ասենք… Իսկ եթե սխալվում ենք:
Եվ կինն էր, որ կրկնում էր.
— Եթե սխալվա՞ծ լինենք:
— Մեր աչքե՞րը:
— Այսինքն` կարո՞ղ ենք ասել:
— Ինչ-որ բանի փլչելու ձայն եկավ, ինչ-որ բանի ավերման ու քանդվելու ձայն:
Կինն ասաց.
— Լսեցի՞ր:
Տղամարդն ասաց.
— Լսեցի:
Եվ երեխան էլ զգացել էր, որ գետնից մինչև առաջին պատուհանի շրջանակը դողացել էր, և նրա հայացքը, որ արդեն հոգնել էր տղամարդու ծխախոտի չընդհատվող պարից ու կնոջ ծնոտի կրկնվող պտույտներից, սևեռված էր շինության վրա, և նա տեսել էր, որ նրա փոր գցած հիմնախարիսխն իր աչքի առաջ երերացել էր և թունավորված հսկա կենդանու նման շերտ-շերտ բացվել, և այդ էր պատճառը, որ երեխան ճչացել էր, և կինը լսել էր, և տղամարդն էլ լսել էր: Եվ հետո կինն ասել էր.
— Լսեցի:
Եվ հիմա շինության քանդվելու ձայնն էր ու նրա փլատակների ձայնը, և տղամարդն էր, որ կրկին հարցնում էր.
— Այսինքն` կարո՞ղ ենք մեր ականջներին վստահել:
Եվ կինն էր, որ տղամարդու ասածը վերադարձնում էր.
— Այսինքն` վստահե՞նք որ:
Եվ տղամարդը, հիմա կարծես ամփոփել էր ինքն իր մեջ, և հայացքը կրաղյուսի գույն ունեցող ճանկերի հետ էր և իր սպառվող ծխախոտի ծխի հետ, որ կրկին պար էր բռնել:
— Սրտանց ուզում եմ, որ շատ եմ ուզում, որ աչքերիս վստահեմ:
— Ուրեմն, վստահենք:
— Իսկ եթե սխալվե՞նք:
Երեխան բաժանվել էր կնոջից ու տղամարդուց և կարծես հասակ էր նետել, մեծացել ու հայացքը ոչ ծխախոտի չընդհատվող ծխին էր և ոչ էլ կնոջ ծնոտի ցնցումներին, այլ շինության կապտող դիակին: Եվ երեխայի կոկորդն ասես ուռել էր, և չէր լսել, որ կինը կրկին ասել էր.
— Գուցե խոսենք:
Եվ որ տղամարդը հարցրել էր.
— Միայն խոսե՞նք:
Եվ կինը, որ պատասխանել էր.
— Խոսելն էլ անել է:
Եվ երեխայի կոկորդը, որ ուռել էր, և բերանը, մարմինն ու հոգին, բոլորը ճիչ էին դարձել, և նա ճչացել էր:
Եվ տղամարդն առանց շարժվելու պարեցրել էր ծխախոտը:
— Կնիկ, լսեցի՞ր:
Եվ կնոջ լեզուն, որ ցրտահարված ջրօձի նման բերանում ծամոնի ետևից էր ման գալիս, մի պահ բաց էր թողել ծամոնը:
— Լսեցի:
— Վստա՞հ ես, որ լսեցիր:
— Սրտանց ուզում եմ, շատ եմ ուզում…
— Եթե սխալվե՞նք:
— Եթե սխալվե՞նք:
Հիմա երեխայի մարմինն էր, որ ազատվել էր տղամարդուց և կնոջից ու բոցավառվել, ամբողջովին ճիչ դարձել և կրաղյուսագույն, սողացող ճանկերը, որ մինչև վերջին հարկի աղյուսաշարը վեր էին մագլցել, և շինության փորը ցնցվել էր, և փլուզվող ինչ-որ բանի ձայնն էր ու ավերակույտի ձայնը, և կրկին տղամարդն էր, որ հարցնում էր նորից ու նորից.
— Այսինքն` կարելի՞ է վստահել:
Եվ կինն էր, որ տղամարդու խոսքը վերադարձնում էր.
— Այսինքն` կարելի՞ է… այսինքն` կարելի՞ է…

Պարսկերենից թարգմանեց Խաչիկ Խաչերը

«Գարուն», 2001, 1

Մեկնաբանություն

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով